Dinten riyadi menika mboten namung dinten kemenangan kangge umat Islam sasampunipun nglampahi wulan suci Ramadan, nanging ugi dados titik balik kagem kita sedaya kangge nggayuh wangsulipun jati diri manungsa ingkang suci. Ing satengahing arus jaman ingkang kados dene ombak ageng, njagi kesucian fitrah dados tantangan ingkang mboten gampil. Kita kedah saged ngginakaken momentum Idulfitri menika minangka piranti kangge ngresiki manah saking sedaya penyakit ati, kados ta hasad, sombong, lan hawa nepsu ingkang asring ngrusak tatanan gesang kita.
Minangka hamba Allah, kita sampun dipungembleng ing madrasah Ramadan. Sedaya ibadah ingkang kita lampahi, wiwit saking siyam, shalat tarawih, tadarus Al-Qur’an, ngantos zakat fitrah, sejatinipun nggadhahi ancas ingkang mulya, inggih menika nyelarasaken malih fitrah kita dhumateng fitrah ingkang dipun-kersakaken dening Allah SWT. Fitrah menika dhasaripun suci, jujur, lan condong dhumateng kebenaran. Nanging, ing gesang padintenan, seringkali kita kaling-kalingan dening kesibukan donya lan kepentingan pribadi ingkang ndadosaken manah kita dados peteng.
Kamenangan sejati ing dinten riyadi mboten wonten gayutipun kaliyan busana enggal utawi kemewahan ingkang dipunpameraken. Imam Al-Ghazali sampun ngemutaken bilih tujuan utama siyam inggih menika tasyabbuh bil malaikah, inggih menika nggadhahi sipat kados malaikat ingkang saged ngendhaleni syahwat lan tansah taat dhumateng dhawuhipun Allah. Pramila, menawi kita sampun saged ngalahaken hawa nepsu kita piyambak, menika ateges kita sampun nggayuh kamenangan ingkang sejati.
Supados kesucian fitrah menika tetep terjaga sasampunipun wulan Ramadan rampung, wonten tiga pilar utama ingkang kedah kita tegakaken. Sepisan inggih menika istiqamah ing ibadah. Kathah tiyang ingkang ngrumaosi bilih ibadah namung dados kawajiban nalika wulan Ramadan. Nanging, tanda tiyang ingkang amalipun dipuntampi dening Allah inggih menika nalika piyambakipun saged nglajengaken kesaenan sasampunipun Ramadan. Masjid mboten pareng wangsul sepi, shalat jamaah kedah tetep dados prioritas, lan tadarus Al-Qur’an kedah dados pakulinan ingkang mboten dipun-larasaken kaliyan wekdal. Istiqamah menika kunci supados iman kita mboten gampil luntur kenging arus jaman ingkang tansah ewah.
Pilar kaping kalih inggih menika ngluasaken pangapunten lan nyambung silaturahmi. Kesucian vertikal dhumateng Allah SWT ingkang sampun kita bangun kanthi siyam kedah dipun-jangkepi kanthi kesucian horizontal dhumateng sesami manungsa. Mboten wonten gunanipun kita sujud ingkang dangu menawi ing manah kita taksih wonten rasa dendam, drengki, lan mboten purun paring pangapunten dhumateng tiyang sanes. Rasulullah SAW sampun paring piwulang bilih nalika muslim kalih pepanggihan lajeng salaman, dosa-dosa kekalihipun badhe rontok kados godhong garing ingkang ketiup angin. Punika minangka momentum ingkang sae kangge ngicali sekat-sekat konflik lan njalin paseduluran ingkang langkung raket.
Pilar kaping tiga inggih menika bakti dhumateng tiyang sepuh utawi birrul walidain. Ing dinten ingkang fitri menika, kita kedah ngemutaken bilih ridhanipun Allah wonten ing ridhanipun tiyang sepuh. Kita kedah nyuwun pangapunten lan nyuwun donga pangestu dhumateng tiyang sepuh kita. Kagem ingkang tiyang sepuhipun taksih sugeng, ampun ngantos kita nglarani manahipun. Rungkobi piyambakipun, dadosa putra ingkang tansah mbekteni. Dene kagem ingkang tiyang sepuhipun sampun sowan dhumateng Allah, ziarahilah makamipun lan sampun ngantos pedhot kirim donga. Donga putra ingkang shalih menika dados amal jariyah ingkang saged ngangkat derajat tiyang sepuh wonten ing alam kubur.
Arus jaman ingkang cepet menika mbetahaken benteng iman ingkang kiyat. Teknologi lan informasi ingkang mboten wonten watesipun saged ndadosaken manungsa kelangan orientasi gesangipun. Ing kahanan menika, fitrah manungsa asring dipun-uji. Menawi kita mboten njagi kesucian fitrah menika, kita badhe gampil keseret arus kesombongan, konsumerisme, lan kemaksiatan ingkang dipun-bungkus kanthi wujud modernitas. Kesucian fitrah minangka kompas moral ingkang badhe nuntun kita tetep wonten ing margi ingkang leres.
Idulfitri 1447 H menika kedah kita dadosaken titik transformasi dhiri. Kita kedah wangsul dhumateng fitrah kanthi manah ingkang langkung enggal, manah ingkang langkung lembut, lan manah ingkang langkung nggadhahi raos welas asih dhumateng sesami. Ampun ngantos kesucian ingkang kita gayuh kanthi payah laminipun tigang dasa dinten risak namung sedinten amargi kesombongan. Kita kedah njagi menapa ingkang sampun kita bangun.
Sumangga kita tansah nyuwun dhumateng Allah SWT supados dipun-paringi kekuatan kangge njagi amanah kesucian menika. Mugi-mugi zakat fitrah ingkang sampun kita tunaikaken dados pembersih jiwa, siyam kita dados pelebur dosa, lan kita sedaya dipun-paringi umur panjang supados saged manggihi wulan Ramadan ingkang badhe rawuh kanthi kawontenan ingkang langkung sae, sehat, lan penuh keberkahan.
Kanthi nindakaken tiga pilar wau, kita pitados bilih kesucian fitrah mboten namung dados slogan, nanging dados gaya gesang kita sedaya. Kita dados pribadi ingkang langkung sae ingkang mboten namung migunani kagem dhiri pribadi, nanging ugi migunani kagem kulawarga, masyarakat, lan bangsa. Idulfitri menika dinten kamenangan, lan kamenangan ingkang sajatosipun inggih menika nalika kita saged dados manungsa ingkang langkung bertaqwa dhumateng Allah SWT ing sedaya kawontenan, saking dinten menika ngantos ing mangke nalika kita sowan dhumateng ngarsanipun Allah.
Pungkasaning atur, sumangga kita sedaya nampi dinten riyadi menika kanthi manah ingkang suci, nilaraken sedaya rasa dendam, lan mbikak lembaran enggal kanthi semangat ketaatan ingkang langkung ageng. Mugi Allah SWT nampi sedaya amal ibadah kita, ngapura sedaya kaluputan kita, lan ndadosaken kita sedaya golongan tiyang-tiyang ingkang pikantuk kabegjan ing dunya lan akhirat. Amin ya Rabbal Alamin. Mugi-mugi khutbah menika saged nggugah manah kita sedaya kagem tansah njagi fitrah ingkang sampun dipun-paringaken dening Gusti Allah. Selamat Idulfitri, mugi kita tansah wonten ing lindunganipun.
